Kapag unang natagpuan ng mga tao ang Islam, madalas nilang natututunan ang tungkol sa mga paniniwala, ritwal, at mga tuntunin. Sa paglipas ng panahon, may mas malalim na nagiging malinaw: Ang Islam ay hindi lamang isinasagawa sa pamamagitan ng mga ritwal, ito ay isinasabuhay sa pamamagitan ng pag-uugali. Ang pag-uugali ay kung paano ipinapakita ang pananampalataya sa pang-araw-araw na buhay: sa tahanan, sa trabaho, online, at sa mga sandaling hindi nakikita ng iba.
Ang mabuting pag-ugali ay hindi isang “dagdag” sa Islam. Ito ay isang pangunahing pagpapahayag ng pananampalataya.
Bakit Lubhang Mahalaga ang Pag-uugali sa Islam
Binigyang-linaw ng Sugo ﷺ ang kaugnayang ito. Itinuro niya na ang pananampalataya ay makikita sa pag-uugali, hindi lamang sa mga salita o anyo. Maraming tao ang naakit sa Islam hindi sa pamamagitan ng mga debate o sermon, kundi sa pamamagitan ng katapatan, awa, pagtitiis, at integridad na kanilang nasaksihan sa mga Muslim.
Binigyang-diin ng Allah ang pundasyong ito sa Quran:
“Katotohanan, ikaw ay nagtataglay ng dakilang pag-uugali [o huwaran sa kagandahang-asal].” (68:4)
Ipinapakita ng Banal na papuri na ito ng Sugo ﷺ na ang marangal na pag-uugali ay isang katangiang tumutukoy sa tunay na patnubay.
Pamumuhay sa Islam sa Pamamagitan ng Pang-araw-araw na mga Pagpipilian
Ang pag-uugali ay binuo sa pamamagitan ng maliit, paulit-ulit na mga pagkilos. Ang mga praktikal na kagawiang ito ay tumutulong sa pagsasalin ng pananampalataya sa pang-araw-araw na pamumuhay.
- Magsimula sa mga Layunin
Itinuturo ng Islam na ang mga gawain ay hinubog sa pamamagitan ng mga layunin. Bago simulan ang araw, huminto sandali at hangarin ang kaluguran ng Allah sa pamamagitan ng iyong pag-uugali. Ang payak na pag-iisip na ito ay binabago ang karinawang aksyon ng trabaho, mga gawaing-bahay, at mga pag-uusap sa mga gawain na magkakamit ng gantimpala sa Allah.
Tanungin ang iyong sarili: Paano ko maipapakita nang maayos ang Islam ngayong araw?
- Magsanay ng Malumanay na Pagsasalita
May bigat ang mga salita. Hinihikayat ng Islam ang pagsasalita nang makatotohanan, magalang, at mahinahon, kahit na sa panahon ng hindi pagkakasundo. Ang pagtataas ng boses, pangungutya sa iba, o pagsasalita nang malupit ay nagpapahina ng tiwala at nakakasira ng puso.
Ang mahinahong pananalita ay hindi nangangahulugan ng kahinaan. Ito ay sumasalamin sa pagpipigil sa sarili at kumpiyansa na nakaugat sa pananampalataya.
- Magpakita ng Habag Bago ang Paghatol
Lahat ay natututo. Lahat ay nahihirapan. Paulit-ulit na tinatawagan ng Islam ang mga mananampalataya sa awa, pagtitiis, at pag-unawa. Kapag may nagkamali, piliin ang habag kaysa sa malupit na pagpuna.
Kabilang sa awa ang pagiging mahinahon sa iyong sarili habang umuunlad ang iyong pananampalataya.
- Maging Tapat sa Maliliit na Bagay
Ang katapatan ay isa sa pinakamabisang paraan ng pag-aanyaya sa iba sa Islam. Ang pagtupad sa mga pangako, pagbabalik ng hindi sa iyo, at pagiging tapat kahit na ito ay nakakainis ay nagpapatibay ng kredibilidad at panloob na kapayapaan.
Ang katapatan na patuloy na isinasagawa ay humuhubog ng isang matibay na moral na pagkakakilanlan.
- Hayaang Gawing Mabuti ng Pagsamba ang Iyong Pag-uugali
Ang panalangin, pag-aayuno, at pag-alala sa Allah ay hindi mga ritwal na nakahiwalay. Ang mga ito ay naglalayong palambutin ang puso at disiplinahin ang pag-uugali.
Kung ang panalangin ay nagiging regular ngunit ang pagtitiis ay hindi bumubuti, huminto sandali at magnilay-nilay. Ang pagsamba ay dapat mag-iwan ng nakikitang bakas sa pag-uugali.
“Katotohanan, ang pagdarasal ay pumipigil sa mga kahalayan at kasamaan.” (29:45)
- Maglingkod sa Iba ng Tahimik
Ang pagtulong sa iba ay hindi nangangailangan ng malalaking pagkilos. Ang pagngiti, pakikinig nang mabuti, pagtulong sa kapitbahay, o pagpapagaan ng pasanin ng isang tao ay pawang mga gawaing minamahal ng Allah.
Ang tahimik na paglilingkod ay nagpapa-unlad ng katapatan at pagpapakumbaba.
- Maging Tuloy-tuloy, Hindi Perpekto
Ang pagpapabuti ng pag-uugali ay unti-unti. Hindi hinihingi ng Islam ang agarang pagiging perpekto. Hinihikayat nito ang patuloy na pagbuti sa pamamagitan ng pagsisisi kapag nagkakamali.
Ang pagiging matatag ay nagpapatibay ng tiwala sa Allah at sa mga tao.
Ang Pag-uugali bilang Panghabambuhay na Paglalakbay
Ang pamumuhay sa Islam sa pamamagitan ng pag-uugali ay isang pang-araw-araw na gawain. Ang bawat pakikipag-ugnayan ay nagiging isang pagkakataon upang maipakita ang pananampalataya sa pamamagitan ng pagtitiis, kabutihan, at katapatan.
Ang mga bagong Muslim ay madalas na nag-aalala tungkol sa “paggawa ng sapat.” Sa halip ay magtuon sa pagiging mas mahusay. Ang Islam ay umuunlad nang maganda kapag ang pananampalataya ay nananatili sa puso at likas na dumadaloy sa pag-uugali.
